Trwa ładowanie...

Testosteron. Jaka jest jego rola w organizmie mężczyzny i kobiety?

 Ewa Rosiecka
11.07.2023 23:22
Testosteron to najważniejszy męski hormon płciowy
Testosteron to najważniejszy męski hormon płciowy (Adobe Stock)

Testosteron jest najważniejszym męskim hormonem płciowym. Zwykle utożsamiany jest z siłą, męskością, ale również z agresją i przemocą, jednak ten stereotyp ma niewiele wspólnego z prawdą. W rzeczywistości odgrywa znaczącą rolę zarówno w organizmie męskim, jak i kobiecym. Czym jest testosteron? Czym grozi niedobór testosteronu? Jaką funkcję pełni w organizmie?

spis treści

1. Czym jest testosteron?

Testosteron to hormon płciowy, który należy do androgenów. Syntetyzowany przez jądra, w mniejszym stopniu przez korę nadnerczy, jajniki, a u kobiet w ciąży przez łożysko. Wytwarzanie testosteronu kontrolowane jest przez hormon luteinizujący - LH, który wydziela przysadka mózgowa. Odpowiada za męskie cechy organizmu.

Testosteron należy do hormonów steroidowych - związków nierozpuszczalnych w wodzie. Aby mógł pełnić swoją funkcję biologiczną, łączy się z białkami znajdującymi się w osoczu - globulinami i albuminami.

Zobacz film: "Ciekawe gry i zabawy dla całej rodziny"

Najwyższy poziom tego hormonu odnotowuje się u mężczyzn między 20. a 35. rokiem życia. W kolejnych latach, wskutek naturalnych procesów starzeniowych, jego poziom zaczyna się obniżać. Ilość testosteronu we krwi spada także w wyniku:

  • stresu;
  • stosowania używek;
  • braku aktywności fizycznej;
  • przegrzewania jąder (także u młodych mężczyzn).

Warto dodać, że w porę wykryte zaburzenie jest możliwe do wyleczenia, wdrażając zdrowe nawyki i odpowiednią profilaktykę.

Zmiany w ilości testosteronu we krwi mają wpływ na męską seksualność oraz płodność, prowadząc do zaburzeń wzwodu, obniżenia jakości nasienia, a także zwiększając ryzyko zapadnięcia na:

  • nadciśnienie;
  • miażdżycę;
  • osteoporozę;
  • cukrzycę.

W przypadku kobiet zmniejszony poziom testosteronu może powodować obniżenie libido oraz zaburzenia w funkcjonowaniu jajników.

2. Rola testosteronu u mężczyzn

Testosteron u mężczyzn produkowany jest już od 9. tygodnia życia płodowego. Około 95 proc. testosteronu jest wytwarzane przez komórki miąższowe jąder - komórki Leydiga, pozostała część zaś w nadnerczach.

Testosteron u mężczyzn odpowiada m.in. za:

  • produkcję spermy;
  • inicjację seksualną;
  • rozwój męskich narządów płciowych (rozwój jąder, moszny, gruczołu krokowego, prącia i pęcherzyków nasiennych) i podtrzymanie ich funkcji w dorosłym życiu;
  • rozkład tkanki tłuszczowej;
  • rozwój męskiego typu owłosienia;
  • odpowiednie ustawienie strun głosowych;
  • stymulację i utrzymanie funkcji seksualnych oraz kształtowanie się męskiego profilu behawioralnego;
  • działanie anaboliczne, które wyraża się m.in. wpływem a przyrost masy mięśniowej w wyniku przerostu komórek mięśniowych, bez zwiększania ich ilości.

3. Rola testosteronu u kobiet

W przypadku kobiet testosteron ma wpływ głównie na poziom libido i właściwe funkcjonowanie jajników, a także na mineralizację kości.

Zbyt wysoki poziom tego hormonu u kobiet może powodować:

  • problemy z płodnością;
  • zaburzenia w miesiączkowaniu;
  • zwiększone ryzykowystąpienia depresji;
  • trądzik;
  • mniejszą odpornością organizmu;
  • zmianami w zachowaniu (nadmierna agresja, niepokój, nadpobudliwość);
  • owłosienie typu męskiego.

4. Czy poziom testosteronu zależy od wieku?

Jądra dorosłego mężczyzny dziennie wytwarzają około 4 - 7 mg testosteronu, jednak jego stężenia waha się zależnie od stanu zdrowia i od emocji.

Do 25. - 30. roku życia poziom tego hormonu utrzymuje się na wysokim poziomie. Później z wiekiem jego poziom stopniowo się obniża. Między 20. a 80. rokiem życia spada o ponad połowę. O tempie obniżania się poziomu testosteronu decyduje styl życia, sposób odżywiania i stan zdrowia.

Mężczyźni indywidualnie reagują na niedobór testosteronu. Niektórzy nawet tego nie zauważają, inni zaś cierpią na dolegliwości, które możemy porównać z tymi, które doskwierają kobietom podczas menopauzy.

Niski poziom testosteronu powoduje, że sylwetka mężczyzny nabiera kobiecych kształtów - zarysowuje się brzuch oraz piersi, zaokrąglają się biodra, owłosienie rzednie, jądra zaś się zmniejszają.

Może spadać zainteresowanie seksem. Może pojawić się również niska samoocena, apatia i nieuzasadnione zmęczenie.

5. Badanie testosteronu

Kiedy należy wykonać badanie na poziom testosteronu? Badanie to zalecane jest w przypadku:

  • kłopotów z erekcją;
  • zaburzeń potencji i spadku libido;
  • diagnostyki niepłodności;
  • zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców;
  • obserwacji spadku masy ciała;
  • pojawienia się owłosienia typu męskiego u kobiet (hirsutyzmu);
  • występowania u kobiet objawów podwyższenia stężenia męskich hormonów płciowych (obniżenia tonu głosu, łysienia typu męskiego i innych, nietypowych zmian w budowie ciała).

Do oceny poziomy testosteronu należy pobrać próbkę krwi żylnej, zwykle z żyły łokciowej tak jak w przypadku większości oznaczeń laboratoryjnych. Do badania nie trzeba specjalnie się przygotowywać, nie trzeba być na czczo, należy jedynie unikać wysiłku fizycznego tuż przed badaniem.

6. Norma testosteronu dla mężczyzn i kobiet

Norma tego hormonu w przypadku mężczyzn wynosi od 9,0 do 34,7 nmol/l (260–1000 ng/dl), dla kobiet od 0,52 do 2,43 nmol/l (15 - 70ng/dl).

Przyjmuje się, że od poziomu poniżej 8 nmol/l u mężczyzn potrzebna jest substytucja - uzupełnienie poziomu tego hormonu poprzez przyjmowanie preparatów farmakologicznych.

7. Zaburzenia w ilości testosteronu u mężczyzn - objawy

Objawy podwyższonego poziomu testosteronu u mężczyzn:

  • agresja werbalna i fizyczna;
  • bóle głowy;
  • wahania nastroju;
  • podwyższony poziom cholesterolu;
  • łysienie (zakola nad czołem);
  • wzmożony popęd seksualny;
  • liczne zmiany trądzikowe;
  • przerost prostaty;
  • zmniejszenie liczby plemników;
  • zwiększenie krzepliwości krwi.

Objawy obniżonego poziomu testosteronu u mężczyzn:

  • kłopoty ze wzwodem;
  • drażliwość, nadmierna ckliwość;
  • spadek libido;
  • problemy ze skupieniem uwagi;
  • bezsenność;
  • zmniejszenie jąder;
  • spadek siły mięśniowej;
  • uderzenia gorąca;
  • osłabienie, apatia;
  • otyłość;
  • brak owłosienia na ciele.

8. Zaburzenia w ilości testosteronu u kobiet - objawy

Objawy zmniejszonego testosteronu u kobiet:

  • problemy z koncentracją;
  • spadek mineralizacji kości;
  • obniżenie libido;
  • spadek masy mięśniowej;
  • otyłość.

Objawy podwyższonego testosteronu u kobiet:

  • zaburzenia miesiączkowania;
  • męskie brzmienie głosu;
  • niepłodność;
  • trądzik;
  • spadek nastroju;
  • depresja;
  • przerost łechtaczki;
  • owłosienie typu męskiego.

Wszelkiego rodzaju odchylenia powinny być skonsultowane z lekarzem.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze