Badanie cytologiczne (cytologia) jest badaniem przesiewowym służącym wykrywaniu zarówno stanów przedrakowych, jak i raka szyjki macicy w jak najwcześniejszym stadium. Jest ono wykorzystywane w programach screeningowych w kierunku raka szyjki macicy prowadzonych w wielu krajach świata w celu zmniejszenia umieralności na ten częsty wśród kobiet nowotwór złośliwy. Najogólniej powinno być ono wykonywane co rok u kobiet po rozpoczęciu współżycia płciowego lub w wieku powyżej 18-20 lat, choć zarówno częstość, jak i wiek wykonywania badania są różne według różnych zaleceń. Uważa się, że jeśli przez kolejne 2-3 lata wyniki nie będą odbiegały od normy i kobieta nie należy do grupy podwyższonego ryzyka, to następne badania mogą być wykonywane co 3 lata. Ze względu na dużą użyteczność badania cytologicznego w wykrywaniu wielu stanów chorobowych dróg rodnych, warto o nim pamiętać także przed planowaną ciążą