jakość plemników a ciąża

Aż 93 proc. polskich mężczyzn nigdy nie wykonało badania jakości nasienia. Jak wynika z danych, większość nie wie, jakie czynniki wpływają negatywnie na ilość plemników i obniżają szanse na zapłodnienie. Kampania społeczna „Płodny Polak” skierowana jest do młodych mężczyzn, którzy nie posiadają jeszcze dzieci i nie zdają sobie sprawy z rosnącej liczby zaburzeń płodności wśród Polaków.

Całkowity brak plemników w nasieniu nazywany jest fachowo azoospermią. Taka diagnoza to dla mężczyzny informacja, że jest niepłodny. Na zaburzenia tego typu cierpi 1 proc. całej populacji męskiej. Czy azoospermię można leczyć i czy pacjenci mają jakąkolwiek szanse na szczęśliwe ojcostwo?

Niepłodność jest definiowana jako niemożność zajścia w ciążę przez co najmniej rok przy regularnym współżyciu, bez stosowania jakiejkolwiek antykoncepcji. Najczęstsze przyczyny to zaburzenia genetyczne, hormonalne, nieprawidłowości anatomiczne lub zakażenia. Przyczyny te najczęściej udaje się ustalić za pomocą różnych metod diagnostycznych. Jednak okazuje się, że w około 10% przypadków przyczyna trudności w zajściu w ciążę pozostaje nieznana. Podejrzewa się natomiast, że czynnikiem sprawczym w tych przypadkach są zaburzenia immunologiczne, związane przede wszystkim z autoimmunologicznymi procesami zapalnymi gonad oraz z wytwarzaniem przeciwciał skierowanych przeciwko plemnikom i to zarówno przez organizm kobiety, jak i mężczyzny. Przeciwciała te upośledzają funkcje plemników, mogąc powodować ich zlepianie się i gorszą ruchliwość, a przez to uniemożliwiać proces zapłodnienia. Przyczyny ich powstawania mogą być różnorodne i nie są one do końca poznane. Wykrycie ich jest możliwe za pomocą specjalistycznych testów.

Nowotwory, a szczególnie rak jądra, mogą stać się przyczyną niepłodności. Metody leczenia nowotworów, w tym chemioterapia i radioterapia, działają szkodliwie na komórki plemnikotwórcze i mogą doprowadzić do ich trwałego uszkodzenia. Niekiedy z czasem udaje się wznowić produkcję plemników, chociaż zdarza się również, że niepłodność jest trwała. Ryzyko niepłodności rośnie im bliżej jąder znajduje się rak, a tym samym cel naświetlań. Największe zagrożenie stanowi rak jąder, który powoduje nacieki i negatywnie wpływa na spermatogenezę.

Zaburzenia hormonalne to jedna z możliwych przyczyn niepłodności męskiej. Hormony odpowiadają za niemal wszystkie procesy, jakie zachodzą w naszym organizmie. Mają one ogromny wpływ na przebieg procesu rozmnażania. Zaburzenie równowagi hormonalnej może się przełożyć na problemy z płodnością. U mężczyzny hormony sterują produkcją plemników. Niedobór niektórych hormonów skutkuje brakiem plemników w ejakulacie. Zaburzenia hormonalne są wynikiem nieprawidłowości układu podwzgórzowo-przysadkowego lub innych schorzeń nabytych lub wrodzonych.