Trwa ładowanie...

Trombocytopenia. Przyczyny, objawy i leczenie

 Ewa Rosiecka
19.05.2023 10:21
Trombocytopenia może objawiać się drobnym krwawieniem podskórnym, przypominającym wysypkę
Trombocytopenia może objawiać się drobnym krwawieniem podskórnym, przypominającym wysypkę (Adobe Stock)

Trombocytopenia to zmniejszona liczba płytek krwi. Może prowadzić do anemii, a w niektórych przypadkach do groźnych, trudnych do opanowania krwotoków. Może być niebezpieczna również dla kobiet w ciąży i ich dzieci. Jakie są przyczyny trombocytopenii? Jak objawia się to zaburzenie i w jaki sposób je leczyć?

spis treści

1. Co to jest trombocytopenia?

Trombocytopenia (małopłytkowość) to najczęściej diagnozowana skaza krwotoczna. Polega na obniżeniu ilości płytek krwi - trombocytów poniżej prawidłowych wartości, tj. poniżej 150-300·109/l (150-300 tys./mm³).

Płytki krwi produkowane są w szpiku kostnym i odgrywają znaczącą rolę w procesie krzepnięcia. Jeśli uszkodzeniu ulega naczynie krwionośne, płytki te łączą się ze sobą oraz z brzegami uszkodzonego naczynka, hamując w ten sposób upływ krwi.

Zobacz film: "Pomysły na wspólne, rodzinne spędzanie czasu"

Jeśli płytek krwi jest mniej, proces krzepnięcia nie zachodzi w sposób prawidłowy, co może prowadzić do krwotoku i krwawień. Najgroźniejsze spośród nich są krwawienia do ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ mogą zakończyć się zgonem.

Małopłytkowość może dotyczyć każdej płci, dzieci i dorosłych, może być wrodzona lub nabyta.

2. Jakie są przyczyny trombocytopenii?

Przyczyny trombocytopenii możemy podzielić na trzy grupy, które wiążą się:

  • z nadmiernie szybkim usuwaniem trombocytów z krążenia - małopłytkowości "obwodowe"; może tak się stać w sytuacji, gdy w organizmie występują przeciwciała przeciwko płytkom lub gdy działają inne czynniki (taki stan mogą powodować m.in. choroby autoimmunologiczne, krwotoki i krwawienia);
  • ze zmniejszeniem liczby megakariocytów w szpiku kostnym i związanym z nim zmniejszeniem liczby uwalnianych płytek lub niewystarczającą produkcją płytek wynikającą z przyczyn niezwiązanych z udziałem megakariocytów; dotyczy trombocytopenii "centralnych" (tak stan mogą powodować m.in. nowotwory szpiku i kości, chłoniaki, zakażenia bakteryjne i wirusowe, w tym AIDS, dieta uboga w witaminę B12 i kwas foliowy);
  • z niewłaściwym rozdziałem płytek w organizmie.

Mechanizmy te w przypadku występowania innych współwystępujących chorób mogą się na siebie nakładać. Może występować również małopłytkowość rzekoma, która jest wynikiem błędu laboratoryjnego, a jej przyczyną są pojawiające się u 0,2 proc. zdrowych osób przeciwciała "naturalne".

Trombocytopenia może wynikać także ze stosowania niektórych leków (moczopędnych, zawierających kwas acetylosalicylowy, przeciwnowotworowych, przeciwalergicznych, przeciwpadaczkowych, na arytmię serca, na malarię).

Badanie krwi w celu wykrycia anemii
Badanie krwi w celu wykrycia anemii

Krew jest płynną tkanką łączną, która krąży wewnątrz naczyń krwionośnych. Składa się ona z osocza (55-60%

przeczytaj artykuł

3. Objawy trombocytopenii

Wśród objawów trombocytopenii możemy wymienić:

  • częste krwawienia z nosa oraz z dziąseł;
  • drobne krwawienia pod skórą, przypominające wysypkę;
  • skłonność do tworzenia się dużych siniaków;
  • silne i długo utrzymujące się krwawienia po zabiegach i zranieniach;
  • obecność krwi w kale;
  • krwiomocz;
  • obfite miesiączki.

4. Diagnostyka trombocytopenii

Jeśli zachodzi podejrzenie trombocytopenii, lekarz zaleca badania krwi, których celem jest ocena poziomu płytek krwi. Czasem niezbędna jest biopsja szpiku kostnego lub skóry.

5. Trombocytopenia w ciąży

Zmniejszona liczba płytek krwi jest zjawiskiem często spotykanym w ciąży. Wynika to z aktywacji trombocytów w krążeniu łożyskowym oraz krótszym czasem ich przeżycia. Zgodnie z szacunkami nawet 5 proc. kobiet w ostatnim trymestrze ciąży może mieć trombocytopenię.

Stan ten nie jest powodem do niepokoju, jeśli liczba trombocytów wynosi nie mniej niż 100 tys. w 1 μl krwi. Jeśli jest ich mniej, ciężarna może mieć niedobory witamin lub cierpieć na infekcję, co jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem.

Jeśli liczba trombocytów u ciężarnej oscyluje w granicach 50 tys. w 1 μl krwi, konieczna może się okazać pomoc hematologa, ponieważ w czasie porodu może dojść do trudnego do opanowania krwotoku. Ciężarnej w takiej sytuacji podaje się specjalny preparat, zawierający płytki krwi.

Stanem zagrażającym życiu przyszłej mamy i dziecka jest liczba płytek krwi około 20 tys. w 1 μl krwi. W takiej sytuacji może dojść do samoistnych krwotoków wewnętrznych.

6. Leczenie trombocytopenii

Leczenie tego zaburzenia jest zależne od przyczyny. Jeśli mamy do czynienia z małopłytkowością w ciąży, w wielu przypadkach poziom płytek krwi wraca do normy, bez interwencji medycznej.

Jeśli powodem trombocytopenii są leki lub inne substancje, należy je odstawić w porozumieniu z lekarzem.

Jeśli małopłytkowość wynika z niedoborów witamin, należy zmienić dietę lub rozważyć suplementację.

W skrajnych przypadkach, jeśli poziom trombocytów jest bardzo niski, konieczna może się okazać transfuzja krwi lub samych płytek.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze