Trwa ładowanie...

Dystocja barkowa - groźne powikłanie położnicze. Co trzeba o nim wiedzieć?

 Ewa Rosiecka
07.03.2023 20:18
Dystocja barkowa to powikłanie położnicze, które może prowadzić do groźnych powikłań u matki i dziecka
Dystocja barkowa to powikłanie położnicze, które może prowadzić do groźnych powikłań u matki i dziecka (Adobe Stock)

Dystocja barkowa (niewspółmierność barkowa) to bardzo niebezpieczne powikłanie położnicze. Mamy z nim do czynienia, gdy w końcowej fazie porodu, po urodzeniu się główki płodu, dochodzi do zatrzymania postępu porodu w wyniku braku możliwości urodzenia się barków płodu. Powikłanie to może prowadzić do niedotlenienia płodu, porażenia splotu barkowego dziecka, a nawet jego śmierci. Jakie są czynniki ryzyka wystąpienia dystocji barkowej? Czy można jej zapobiegać?

spis treści

1. Czym jest dystocja barkowa?

Pojęcie "dystocja" pochodzi z języka greckiego i oznacza trudność w porodzie. Z dystocją barkową mamy do czynienia, gdy po urodzeniu się główki dziecka jego barki blokują się kanale rodnym i poród nie może być kontynuowany.

Sytuacja ta jest bardzo groźna zarówno dla dziecka, jak i matki i trudno się na nią przygotować zarówno przyszłej mamie, jak i personelowi medycznemu.

Zobacz film: "Witaminy w ciąży"

Dystocja barkowa wymaga odpowiedniego doświadczenia i umiejętności lekarzy, aby jak najbardziej zmniejszyć ryzyko wystąpienia niebezpiecznych powikłań dla matki i dziecka.

2. Rodzaje dystocji barkowej

Dystocję barkową dzielimy w zależności od postępowania, jakie musi być wdrożone na dytoscję:

  • lekkiego stopnia - w tej sytuacji wystarczający będzie manewr McRobertsa-Gonika (przygięcie nóg ciężarnej do jej brzucha);
  • średniego stopnia - w tej sytuacji wymagany jest dodatkowo ucisk nadłonowy;
  • ciężkiego stopnia - w tej sytuacji zachodzi konieczność wykonania przez lekarzy tzw. rękoczynów wewnętrznych.

    3. Czynniki ryzyka dystocji barkowej

Występowanie dystocji barkowej wiąże się przede wszystkim z dużą masą ciała dziecka (pow. 4,5 kg) oraz cukrzycą ciążową. Częstotliwość występowania te sytuacji wynosi średnio raz na 1 - 2 tys. porodów.

Inne czynniki, które sprzyjają występieniu dystocji barkowej to:

  • nieprawidłowa budowa miednicy kostnej;
  • znaczny przyrost masy ciała w ciąży;
  • nieprawidłowa budowa macicy;
  • niski wzrost kobiety (poniżej 150 cm wzrostu);
  • ciąża po terminie (trwająca dłużej niż 42 tygodnie);
  • ciąża po 35. roku życia;
  • makrosomia u poprzedniego dziecka;
  • wielorodność;
  • dystocja barkowa w czasie poprzedniego porodu.
Urazy okołoporodowe u noworodka i matki
Urazy okołoporodowe u noworodka i matki

Uraz okołoporodowy to powstałe w przebiegu porodu uszkodzenie tkanek miękkich, nerwów, kości, skóry

przeczytaj artykuł

4. Czy dystocji barkowej można zapobiec?

Wystąpienie tej sytuacji bardzo trudno przewidzieć. Jeśli jednak pojawią się czynniki ryzyka, jak m.in. makrosomia płodu, cukrzyca ciążowa czy dystocja barkowa w czasie poprzedniego porodu, lekarz może podjąć decyzję o cesarskim cięciu.

O ryzyku wystąpienia dystocji barkowej może świadczyć również m.in. przedłużający się II okres porodu (od pełnego rozwarcia do urodzenia się dziecka), a także tzw. objaw żółwia - cofającej się urodzonej już główki dziecka.

Jedynym sposobem, aby zapobiec dystocji barkowej, jest przeprowadzenie cesarskiego cięcia (przy odpowiednich wskazaniach i czynnikach ryzyka). Jeśli jednak dojdzie do dystocji w czasie porodu, personel medyczny dysponuje określonymi wytycznymi dotyczącymi manewrów, aby zapobiec ciężkim powikłaniom u matki i dziecka.

5. Sposoby postępowania w przypadku wystąpienia dystocji barkowej

W przypadku wystąpienia dystocji barkowej w pierwszej kolejności wykonywany jest wspomniany wyżej manewr McRobertsa - Gonika - podgięcie nóg rodzącej do brzucha. Działanie to daje 90 proc. skuteczności w przypadku lekkiej dystocji.

Jeśli opisywany manewr nie przynosi rezultatu, w następnej kolejności wykonywany jest ucisk nadłonowy i inne manewry (m.in. Woodsa, Rubina, Mazzantiego).

Celem każdego z nich jest pomóc rodzącemu się maluchowi i uniknięcie powikłań. Ostatecznością jest manewr Zavanellego polegający na odprowadzeniu urodzonej już główki dziecka do pochwy i przeprowadzenie cesarskiego cięcia.

6. Możliwe powikłania matki i dziecka w przypadku wystąpienia dystocji barkowej

Dystocja barkowa może prowadzić m.in. do:

Istnieje także ryzyko uszkodzenia oraz porażenia splotu barkowego, a także urazów układu kostnego w czasie nieprawidłowo wykonanych manewrów.

U matki dystocja barkowa może prowadzić do:

Może dojść także do uszkodzenia nerwu skórno - udowego, powikłań w okolicy spojenia łonowego i stawów krzyżowo - biodrowych.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze