Dystocja szyjkowa - przyczyny, leczenie, powikłania

Dystocja szyjkowa (niewspółmierność szyjkowa) to sytuacja położnicza, uznawana za powikłanie okołoporodowe. Oznacza niepodatność szyjki macicy do rozwierania się, przez co nie ma braku postępu porodu i stanowi wskazanie do wykonania cesarskiego cięcia. Jeśli szyjka macicy nie rozwiera się, poród siłami natury nie jest możliwy.

Przyczyny dystocji szyjkowej:

• zbyt słabe i nieefektywne skurcze;
• nieprawidłowa budowa szyjki macicy;
• blizny pooperacyjne po szyjce, zmiany bliznowate na szyjce, szyjka uszkodzona wskutek zabiegów ginekologicznych;
• zbyt duże rozmiary dziecka w stosunku do wielkości macicy matki - głowa noworodka nie może w tym przypadku w odpowiedni sposób wstawić się w kanał rodny, nie wywiera odpowiedniego nacisku na szyjkę.

Jak rozpoznawana jest dystocja szyjkowa? W pierwszym okresie porodu, w fazie utajonej, szyjka rozwiera się zazwyczaj na 3 - 4 cm. Ciężarna na porodówce jest badana co 2 godziny. Jeśli w czasie dwóch badań nie zostanie zaobserwowany żaden postęp w rozwieraniu szyjki, rozpoznawana jest dystocja szyjkowa.

Niewspółmierność szyjkowa nie podlega leczeniu prenatalnemu. Jeśli wystąpi w czasie porodu, lekarze podejmują decyzję o przeprowadzeniu cesarskiego cięcia.

Dawniej w takich przypadkach stosowano środki spazmolityczne, nacinano szyjkę macicy lub rozwierano ją mechanicznie. Obecnie metody te uznawane są za przestarzałe i nie są stosowane na oddziałach porodowych.

Ryzyko wystąpienia komplikacji związanych ze stosowaniem tego rodzaju środków jest bardzo duże, podczas gdy przeprowadzenie cesarskiego cięcia to metoda o wiele łagodniejsza w skutkach, ponadto łatwiej przewidzieć ewentualne trudności pojawiające się w tracie operacji.

Możliwe konsekwencje niewspółmierności szyjkowej to:

• całkowite zatrzymanie akcji porodowej;
• niedotlenienie dziecka;
• zaburzenia pracy serca matki i dziecka;
• wycieńczenie rodzącej.

Dlatego też po rozpoznaniu dystocji lekarze nie czekają na poprawę stanu ciężarnej, tylko podejmują decyzję o wykonaniu cesarskiego cięcia.

Dystocja szyjkowa a kolejny poród? Gdy podczas pierwszej ciąży została rozpoznana dystocja szyjkowa, istnieje duże ryzyko, że przydarzy się to podczas kolejnego rozwiązania. Z tego też powodu lekarze zwykle nie ryzykują zdrowia matki i dziecka i już podczas ciąży zalecają zaplanowanie cesarskiego cięcia.

Komplikacji tych nie można przewidzieć u kobiet rodzących po raz pierwszy, ponieważ przyczyny są trudne lub zupełnie niemożliwe do wykrycia podczas ciąży.