Hemofobia. Jakie są jej objawy, jak leczyć hemofobię?

Hemofobia to niekontrolowany lęk przed krwią, zarówno swoją, jak i cudzą. Po raz pierwszy termin ten został użyty w 1972 roku przez amerykańskiego psychiatrę, George’a Weinberga. Wiąże się ze wszystkimi sytuacjami związanymi z krwią, takimi jak: pobieraniem, oddawaniem krwi, skaleczeniami itp.

Lęk przed krwią jest diagnozowany jako zaburzenie nerwicowe. U chorej osoby sama myśl o możliwości pojawienia się sytuacji fobicznej wywołuje lęk przed wystąpieniem następnego napadu lęku.

Przyczyny tego zaburzenia nie do końca są znane, jednak prawdopodobnie hemofobia wynika z przykrych, nierzadko traumatycznych wydarzeń z przeszłości (głównie z dzieciństwa), związanych z krwią.

Wśród objawów tego zaburzenia znajdują się:

• ogólne osłabienie;
• drżenie rąk;
• bóle i zawroty głowy;
• wymioty;
• nudności;
• bladość skory;
• tachykardia;
• omdlenia.

Osoba chora często unika wykonywania codziennych obowiązków, np. przygotowania obiadu, z uwagi na strach przed ewentualnym skaleczeniem się ostrym narzędziem.

Niechętnie odwiedza placówki zdrowia, w obawie przed skierowaniem na badania, w którego czasie byłaby pobierana krew. Może to prowadzić do zaniedbania swojego zdrowia, a w konsekwencji pogorszenia jego stanu.

Ponadto ciągłe przebywanie w stanie lęku przynosi choremu apatię, osłabienie odporności i brak energii do działania. Permanentny stres powoduje wzrost ciśnienia tętniczego i pulsu, co może prowadzić m.in. do nadciśnienia tętniczego i chorób serca.

Dodatkowo jeśli osobie chorej zdarzają się omdlenia, w ich skutek może dochodzić do złamań kończyn i innych urazów.

Hemofobia może być niebezpieczna, jeśli cierpi na nią ciężarna, ponieważ lęk przed pobieraniem krwi w niektórych przypadkach doprowadza do zaprzestania regularnych, koniecznych w ciąży badań. Skutkiem tego mogą być groźne powikłania ciążowe, będące zagrożeniem dla zdrowia matki i dziecka.

Dodatkowo ciągły stan lękowy może mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka. Jeśli u przyszłej matki rozwinie się nadciśnienie tętnicze, ciąża staje się ciążą wysokiego ryzyka.

Powikłania związane z nadciśnieniem tętniczym u ciężarnej to m.in.:

• niedotlenienie wewnątrzmaciczne płodu;
• przedwczesne oddzielenie łożyska;
• wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu lub jego obumarcie;
• stan przedrzucawkowy u ciężarnej;
• rozwój zespołu HELLP (niedokrwistość hemolityczna) u ciężarnej;
• krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego u przyszłej matki;
• niewydolność nerek, układu krążenia i podwyższenie enzymów wątrobowych, łącznie ze zgonem przyszłej matki.

Hemofobia jest uleczalna, a sposób terapii zależy od stopnia nasilenia objawów, jakie dokuczają choremu. W niektórych przypadkach wystarczy terapia psychologiczna, czasem może być konieczna konsultacja u lekarza psychiatry.

Psycholog w czasie terapii stosuje odpowiednie techniki behawioralne, których zadaniem jest nauczenie pacjenta zmiany zachowań dotyczących stresogenu (tutaj krwi) i zaprzestania negatywnych emocji, które się z nim wiążą.

Wdrażane są również różnego rodzaju techniki relaksacyjne, które zmniejszają poziom stresu i umożliwiają efektywny wypoczynek. W przypadku, gdy wyżej wymienione leczenie nie przynosi pożądanego skutku, może pojawić się konieczność leczenia farmakologicznego.

Warto mieć jednak na uwadze, że nie wszystkie medykamenty są dozwolone w czasie ciąży i karmienia piersią, dlatego w każdym przypadku należy poinformować lekarza prowadzącego terapię o swoim stanie.

Lęk przed krwią można próbować opanować samodzielnie, a szczególnie pomocne w tym będzie wsparcie bliskich i przyjaciół. Warto spróbować technik relaksacyjnych, pomagających opanować strach i zniwelować nieprzyjemne odczucia z nim związane.