Nadczynność tarczycy

Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy u dzieci jest autoimmunologiczna, uwarunkowana genetycznie choroba Gravesa-Basedowa. Choroba ta pojawia się częściej u kobiet niż u mężczyzn, podejrzewa się, że ma związek ze stresem i paleniem tytoniu. Ważnym czynnikiem biorącym udział w powstawaniu tej choroby jest czynnik genetyczny. Nadmiar hormonów tarczycy w organizmie wywołuje zespół charakterystycznych objawów. Obejmują one:

• orbitopatię tarczycową – czyli zazwyczaj obustronny obrzęk w okolicach oczu, który może przejść we włóknienie i stłuszczenie,
• wole miąższowe – czyli widoczne powiększenie tarczycy,
• objaw Möbiusa – czyli problemy ze śledzeniem wzrokiem obiektu poruszającego się w kierunku chorego,
• objaw Dalrymple'a – czyli nadmierne rozszerzenie szpary powiekowej i uniesienie górnej powieki,
• objaw Jellinka – czyli zwiększona pigmentacja powiek,
• objaw Graefego – czyli nierówny ruch gałki ocznej i powieki podczas patrzenia w dół,
• objaw Popowa – czyli ruch „przeskakujący” powieki podczas patrzenia na obniżający się obiekt w odległości około 30 cm,
• obrzęk przedgoleniowy – czyli gromadzenie się śluzowatej substancji na podudziach, co wywołuje swędzenie i zaczerwienienie,
• akropachia tarczycowa – czyli obrzęk palców stóp, rzadziej rąk, oraz zgrubienie kości w tych okolicach.

Inne objawy tarczycowe to na przykład:

• objaw Stelwwaga – czyli rzadsze niż normalnie mruganie powiekami,
• objaw Bostona – czyli nierówny ruch powiek i gałek ocznych podczas patrzenia w dół,
• nagły spadek wagi przy równoczesnym dużym apetycie,
• nadpotliwość,
• duża wrażliwość na wysokie temperatury,
• częsta zadyszka,
• rozdrażnienie,
• szybkie bicie serca (tachykardia),
• drżenie rąk,
• zaburzenia miesiączkowania,
• częste biegunki.

Diagnostyka nadczynności tarczycy obejmuje przede wszystkim oznaczenie poziomu hormonówzwiązanych z tarczycą:

• hormonu TSH – czyli tyreotropiny, hormonu przysadki mózgowej pobudzającego funkcjonowanie tarczycy,
• wolnych hormonów tarczycy fT4 i fT3.

Długotrwałe nadmierne produkowanie hormonów tarczycy może wywołać pojawienie się guzków produkujących hormony lub nie. Oba te typy mogą przekształcić się w guzy złośliwe. W celu sprawdzenia, czy są niebezpieczne, trzeba przeprowadzić także badanie USG, rentgen, scyntygrafię, a także biopsję aspiracyjną cienkoigłową. Dzięki temu można określić rozmiar, ilość i rodzaj guzków.

Leczenie nadczynności tarczycy ma za zadanie wyrównanie poziomu hormonów tarczycowych. Stosuje się w tym celu leki przeciwtarczycowe, czyli tyreostatyki. Hamują one syntezę i wydzielanie tyroksyny, czyli najważniejszego hormonu produkowanego przez tarczycę. W bardziej zaawansowanych przypadkach wybiera się leczenie chirurgiczne. Obecnie stosowaną metodą jest także leczenie jodem radioaktywnym.