Stres w czasie koronawirusa – jak opanować bruksizm, czyli zgrzytające zęby

Bruksizm to nieświadome zgrzytanie lub zaciskanie zębów, którego doświadczamy głównie w nocy, ale również w ciągu dnia podczas wykonywania statycznej pracy np. przed komputerem.

Intensywne tarcie zębów angażujące mięśnie twarzy biorące udział w przeżuwaniu ma podłoże psychologiczne i wynika z nagromadzonego stresu oraz przeżywanych lęków. Napięcie emocjonalne, które gromadzimy w organizmie w czasie dnia musi znaleźć swoje ujście. Często następuje to w nocy, kiedy przestajemy kontrolować działanie naszych mięśni.

Zgrzytanie lub zaciskanie zębów samo w sobie jest trudne do wykrycia. W większości przypadków osoby borykające się z bruksizmem nie zdają sobie z tego sprawy, dopóki nie zwróci im na to uwagi zaniepokojony partner albo stomatolog, który w trakcie rutynowej konsultacji zauważy symptomy charakterystyczne dla choroby.

Po czym poznać, że pacjent cierpi na bruksizm?

- Przede wszystkim po widocznym zużyciu zębów, czyli starciu tkanki zmineralizowanej oraz częstym przeroście mięśni żucia. W rozmowie z pacjentem zwracam uwagę na informacje o dyskomforcie związanym z żuciem, a także na objawy (na pierwszy rzut oka niestomatologiczne) takie jak: uporczywe bóle głowy, twarzy, gałek ocznych, karku, pleców, ucha, barków oraz uszu. Są one dla mnie sygnałem, że mogę mieć do czynienia z komplikacjami wynikającymi z nieleczonego bruksizmu – komentuje dr n.med. Barbara Szafrańska z Medicover Stomatologia Inflancka.

Czy w związku z wysokim poziomem stresu spowodowanym koronawirusem, objawy bruksizmu mogą się nasilić?

Stres jest głównym czynnikiem prowadzącym do bruksizmu. W obecnym czasie czujemy się bardziej zaniepokojeni o zdrowie własne i naszych najbliższych. Dla zrelaksowania się, szczególnie przed snem, warto wyłączyć telewizor, odłożyć telefon i poświęcić chwilę uwagi własnemu organizmowi oraz wykonać kilka prostych ćwiczeń w obrębie twarzy. Wpłynie to pozytywnie nie tylko na nasze ciało i umysł, ale także na mięśnie i staw skroniowo-żuchwowy.

• W pierwszej kolejności rozmasuj sobie mięśnie twarzy:

✓ policzki, mięsień żwacz (biegnie od kości jarzmowej do kąta żuchwy). Ułóż dwa palce i wykonuj koliste ruchy po całych policzkach, w miejscu gdzie poczujesz największy dyskomfort/napięcie wciśnij palce, przytrzymaj aż dyskomfort/napięcie ustąpi. ✓ skronie i okolice za uchem – mięsień skroniowy. Również ułóż dwa palce na skroni i wykonuj koliste ruchy na skroni a następnie nad i za uszami, w miejscu gdzie poczujesz największy dyskomfort/napięcie, wciśnij palce, przytrzymaj aż dyskomfort/napięcie ustąpi.

• Ćwiczenie -szczypanie policzków. Delikatnie złap skórę na policzkach i ją rozciągnij a następnieprzytrzymaj. Wykonaj to w kilku miejscach na policzkach.

• Rozchyl usta na 1 cm, dotknij koniuszkiem języka do podniebienia za górnymi przednimizębami (jedynkami). W takim ustawieniu wysuń żuchwę do przodu do uczucia delikatnegociągnięcia, przytrzymaj 10 sekund i wróć. Powtórz ćwiczenie 3 razy.

• Kląskaj językiem jak konik, delikatnie otwierając usta przez 10 sekund.

• Staraj się kontrolować ułożenie swojego języka by przez cały czas jego koniuszek byłprzyklejony do podniebienia górnego za jedynkami. Dzięki takiemu ułożeniu zębyautomatycznie są rozkontaktowane.

Pamiętaj, że przy wykonywaniu tych ćwiczeń i masażu bardzo ważny jest sposób oddychania. Oddychaj głęboko tylko przez nos (wdech i wydech nosem) tak, by przy wdechu unosił się brzuch oraz wydech był dłuższy niż wdech. Zestaw tych ćwiczeń ma na celu rozluźnić mięśnie i dzięki temu zniwelować objawy bólowe. Co jeszcze możesz zrobić we własnym zakresie? Ograniczyć spożycie produktów wpływających na funkcjonowanie centralnego układu nerwowego, pobudzających – takie jak napoje energetyczne, mocna herbata czy kawa, cukier, i zaprzestać sięgania po gumę do żucia. Bardzo ważne jest nawadnianie organizmu piciem wody (ok. 1,5 l dziennie).

Zdecydowanie powinniśmy szukać wsparcia stomatologa. Podczas konsultacji specjalista ocenia stan zębów, poziom starcia tkanek zmineralizowanych, pracę stawów skroniowo-żuchwowych, napięcie mięśni twarzy oraz warunki zgryzowe. Po przeprowadzeniu drobiazgowego wywiadu i badania klinicznego lekarz stomatolog przekierowuje pacjenta do specjalisty protetyki stomatologicznej.

Protetyk przygotowuje dla nas indywidualnie dostosowaną szynę chroniącą zarówno zęby przed dalszym ścieraniem, jak i stawy skroniowo-żuchwowe przed przeciążeniem. Szyna zakładana przez pacjenta na noc bardzo skutecznie chroni przed negatywnymi skutkami bruksizmu, jednak jest tylko leczeniem objawowym, czyli nie likwiduje przyczyn choroby. Przy leczeniu pacjenta z bruksizmem bardzo cenna, wciąż niestandardowa dla wielu klinik, okazuje się współpraca stomatologa z fizjoterapeutą.