Afty u dzieci. Jakie są objawy i jak je leczyć?

Afta to rodzaj owrzodzenia wewnątrz jamy ustnej. Nadżerka błony śluzowej jest okrągła lub owalna i pokryta białym nalotem, a wokół niej błona śluzowa jest zaczerwieniona. Jej rozmiar waha się między jednym milimetrem a dwoma centymetrami. Niekiedy równocześnie pojawia się ich kilka, częściej jednak są to pojedyncze owrzodzenia.

Afta u dzieci może wystąpić  na dziąsłach, języku, podniebieniu, wargach, tylnej ścianie gardła i po wewnętrznej stronie policzków. Czasem towarzyszy jej powiększenie węzłów chłonnych.

Najczęściej do powstania afty dochodzi wskutek uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej (podczas szczotkowania lub zabiegów stomatologicznych, po przygryzieniu) i zakażenia ranki np. wirusem opryszczki lub grzybem Candida albicans, przebywającym naturalnie we florze bakteryjnej jamy ustnej.

Aby mogło dojść do zakażenia, układ odpornościowy dziecka musi być osłabiony. Dzieje się tak wtedy, gdy dziecko jest w wieku niemowlęcym, ponieważ nie jest jeszcze do końca rozwinięte, natomiast u starszych dzieci – w czasie infekcji i po niej.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko pojawienia się nadżerek w jamie ustnej są niedobory takich składników odżywczych i minerałów, jak:

• kwas foliowy;
• witamina B12;
• żelazo.

Afty pojawiają się częściej u osób, które jedzą wysoko przetworzoną żywność, zawierającą konserwanty i inne sztuczne substancje. Inne czynniki zwiększające podatność na pojawianie się owrzodzeń to:

• gorączka;
• stres;
• alergie;
• substancje zawarte w niektórych pastach do zębów (dodecylosiarczan sodu);
• zaburzenia autoimmunologiczne;
• przyjmowanie niektórych leków zwalczających anginę;
• stany zapalne jelit;
• enteropatia wynikająca z nadwrażliwości na gluten (celiakia);
• zakażenie wirusem opryszczki;
• stosowanie antybiotyków.

Leczenie afty u dziecka obejmuje przede wszystkim płukanie jamy ustnej naparem z szałwii oraz stosowanie środków miejscowych zmniejszających stan zapalny. Stosuje się też leki przeciwzapalne, bakteriostatyczne i łagodzące ból.

Aby uniknąć nadżerek w przyszłości, należy wystrzegać się czynników zwiększających ryzyko ich pojawienia się. Jeśli możliwą przyczyną występowania owrzodzeń są częste terapie antybiotykowe, należy pamiętać, aby w ich czasie stosować leki osłonowe zawierające bakterie kwasu mlekowego.

Jeśli afta u dziecka pojawia się częściej niż raz do roku, należy wziąć je do lekarza. Maluch może mieć nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej. Może być ono wywołane innymi schorzeniami obniżającymi odporność.