Czy ból głowy może być niebezpieczny?

Bólee głowy należą do bardzo często spotykanych dolegliwości. Uskarża się na nią ponad sześćdziesiąt procent Polaków. Ból jest nieprzyjemnym uczuciem zmysłowym i może być też sygnałem alarmowym. Długo utrzymujący się i intensywny ból głowy może być niebezpieczny.

Przyczyną pojawiania się bólu w obrębie głowy jest najczęściej podrażnianie struktur anatomicznych, które są wrażliwe na ból. Do struktur tych zaliczamy mięśnie, naczynia tętnicze, zwoje nerwów czaszkowych, gałki oczne, ucho środkowe, zatoki przynosowe. Ból głowy może być wywołany zarówno przez rozkurczenie, jak i skurczenie mocno unerwionych dużych naczyń mózgowych. Może mieć to miejsce w wyniku zmian zapalnych pojawiających się w nerwach lub po prostu mieć swoje źródło w promieniowaniu z bólu zębów, zatok lub oczu.

Bóle głowy można podzielić ogólnie na dwie grupy. Jedną z nich stanowią bóle samoistne, które same w sobie są istotą choroby. Do nich należą m.in. migrena, napięciowy ból głowy, klasterowy ból głowy. Drugą grupą są bóle objawowe, spowodowane przez jakieś schorzenie.

Samoistne bóle głowy mają kilka rodzajów. Najczęstszym ich typem jest napięciowy ból głowy. Bóle typu napięciowego charakteryzują się małą lub średnią bolesnością. Ból określany jest jako tępy, niepulsujący, ściskający całą głowę, mający charakter obręczy, rozpierający czy też kłujący. Występuje obustronnie i zlokalizowany jest w tyle głowy, okolicach karku lub okolicach czoła i skroni. Może trwać kilka minut albo nawet kilka lat. Zwykle nie towarzyszą mu inne objawy. Przyczyną powstawania tego rodzaju bólu głowy jest stres, przemęczenie, brak snu, nadużywanie alkoholu, nadwrażliwość na zmiany pogody, niektóre pokarmy i środki konserwujące.

Kolejnym rodzajem napięciowego bólu głowy jest migrena. Bóle migrenowe to bóle napadowe i powracające. Trwają od kilku do kilkudziesięciu godzin. Zazwyczaj odczuwalne są jednostronnie i mają różne nasilenie oraz częstotliwość występowania. Często poprzedzone są zwiastunami takimi jak aura migrenowa. Wraz z bólem pojawiają się nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, nadwrażliwość na dźwięki i światło. Migrenę mogą wywoływać różne czynniki, takie jak: silne przeżycia emocjonalne, zmęczenie, zbyt duże nasłonecznienie, a także niektóre produkty spożywcze. Dolegliwość znacznie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn, a pierwsze jej ataki zaczynają się w okresie dojrzewania. Dokładna przyczyna występowania migreny nie jest, niestety, znana.

Rzadko rozpoznawaną, ale pojawiającą się odmianą bólu głowy jest ból klasterowy. Swoje źródło ma w okolicach oka i charakteryzuje się gwałtownym rozchodzeniem się na połowę twarzy. Objawami towarzyszącymi są czasem łzawienie oka i zatkany nos. Bóle klasterowe trwają w cyklach po 20–30 minut i powtarzają się kilka razy w ciągu dobry. Mogą trwać przez kilka miesięcy lub tygodni i dotykają najczęściej mężczyzn w wieku 20–40 lat.

Objawowy ból głowy bardzo często związany jest z infekcjami. To właśnie w chorobach infekcyjnych, szczególnie tych, których przebieg połączony jest z gorączką, może się pojawić objawowy ból głowy. Jest on dotkliwy i określany jako rozsadzający. Na szczęście mija wraz z przeziębieniem. Jego przyczyną może być też zapalenie zatok przynosowych. Wtedy przyczyną bólu głowy są infekcje wirusowe lub bakteryjne, które powodują powstawanie przewlekłego zapalenia błon śluzowych zatok. Także ból zęba i okostnej może być przyczyną powstania tego rodzaju bólu głowy.

W wyniku zmian zwyrodnieniowych mających miejsce w szyjnym odcinku kręgosłupa także mogą pojawić się bóle głowy. Bardzo często powstają one w wyniku zmian zwyrodnieniowych i mogą towarzyszyć im zawroty głowy. W tym przypadku ból występuje jednostronnie, promieniuje do barku. Jego nasileniu sprzyja ruch. Objawowy ból głowy może być też spowodowany nadciśnieniem tętniczym, neuralgią nerwu twarzowego, chorobami oczu, zatruciem substancjami chemicznymi. Ból głowy może być też efektem stosowania różnych lekarstw. Polekowe bóle głowy mogą być efektem stosowania leków zwalczających ból głowy. I jest to bardzo częste zjawisko.

• Co jest najlepsze na ból głowy?
• Przyczyny bólu głowy u dzieci
• Szyjnopochodny ból głowy

Kiedy ból głowy pojawia się sporadycznie, w większości przypadków wystarczy zażyć tabletkę przeciwbólową. Wcześniej należy jednak zapoznać się z ulotką i ściśle przestrzegać zawartych w niej zaleceń. Jeśli jednak zauważymy, że:

• w wyniku pojawienia się bólu wystąpiła sztywność karku i nie możemy dotknąć brodą klatki piersiowej;

• bólowi głowy towarzyszy niedowład kończyn, zaburzenia świadomości i równowagi;

• pojawiła się wysoka gorączka;

• pojawił się ból oka;

• ból narasta bardzo szybko i gwałtownie;

• nagle zmieniła się intensywność bólu, który pojawiał się od lat;

• ból utrzymuje się na stałym poziomie przez dłuższy czas;

• samodzielne leczenie nie przyniosło poprawy,

należy niezwłocznie udać się do lekarza. Objawy te mogą świadczyć o tym, że ból głowy sygnalizuje poważniejsze schorzenie. Wtedy tylko lekarska konsultacja pomoże w postawieniu odpowiedniej diagnozy i pozbyciu się bólu głowy.