Trwa ładowanie...

HBs. Badanie Hbsag

Antygen HBS jest badaniem wykonywanym między innyi w ciąży, które pozwala wykryć, czy kobieta ciężarna jest zarażone wirusem HBV, który odpowiada za wirusowe zapalenie wątroby. Antygen HBS jest białkiem strukturalnym zawartym w wirusie WZW typu B. Jeśli u kobiety ciężarnej wykryje się jego obecność, oznacza to, że jest ona nosicielką wirusa HBV.

Zobacz film: "Diagnozowanie chorób wątroby"

spis treści

1. Czym jest Hbs antygen?

HBsAg jest to antygen wirusowy wykrywany w surowicy krwi w przypadku zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu B, popularnie nazywane „żółtaczką wszczepienną”. Antygen ten jest wykrywany w postaci ostrego zapalenia, w przypadku nosicielstwa wirusa, a także w postaci przewlekłego zapalenia.

Badanie Hbs jest powszechnie wykorzystywane w diagnostyce WZW typu B wraz z badaniem antygenu HBeAg oraz oznaczeniem przeciwciał anty-HBc, anty-HBs i anty-HBe w klasach IgM i IgG. Na podstawie uzyskanych wyników określa się, czy i z jaką postacią zakażenia mamy do czynienia.

Antygen Hbs można wykryć po 30, a nawet 50 dniach od chwili zakażenia, ale zdarzają się przypadki, że antygen Hbs uaktywnia się już po 14 dniach. Zanika natomiast po 2 do 4 miesięcy od pojawienia się pierwszych objawów choroby i jest to sygnał, że rozpoczął się etap rekonwalescencji.

W momencie, kiedy Hbs antygen zaczyna się wygaszać automatycznie w organizmie zaczynają działać przeciwciała HBs. Kiedy można mówić o nosicielstwie wirusa? Kiedy Hbs antygen ma podwyższony wskaźnik przez okres dłuższy niż pół roku.

Obecnie zalecane jest profilaktyczne badanie obecności antygenu HBsAg u wszystkich ciężarnych około 37. tygodnia ciąży. W przypadku uzyskania pozytywnego wyniku i potwierdzenia zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B u matki, noworodek po porodzie, oprócz standardowej pierwszej dawki szczepionki przeciw WZW B, otrzyma dodatkowo swoistą immunoglobulinę (HBIG), która zawiera wysokie stężenia przeciwciał anty-HBs i anty-HBc.

Zabezpieczy to dodatkowo noworodka przed zakażeniem, do którego z dużym prawdopodobieństwem mogło dojść w trakcie porodu, w wyniku kontaktu z wydzieliną dróg rodnych matki, który dla noworodka może być bardzo niebezpieczny.

Lekarz może zlecić oznaczenie antygenu w momencie, gdy jest potrzeba wykonania badania przesiewowego u dawców krwi lub narządów. Hbs antygen jest oznaczany, kiedy trzeba określić stan układu odpornościowego przed wykonaniem szczepienia.

Badanie krwi w celu oznaczenia stężenia antygenu jest też konieczne przy diagnostyce chorób wątroby dla przykładu przy polekowym obciążeniu wątroby. Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że hbs antygen powinien być sprawdzony w początkowej fazie choroby, ponieważ w miarę upływu czasu będzie zanikał.

2. Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B dochodzi drogą pozajelitową w wyniku kontaktu ze skażoną krwią, a także drogą płciową i okołoporodowo. Czas od zakażenia do wystąpienia objawów wynosi średnio około 2-3 miesięcy, a objawy są dość niespecyficzne w postaci bólów brzucha, męczliwości, nudności i wymiotów, bólów mięśni i stawów.

Ostre WZW typu B może przebiegać w postaci bezżółtaczkowej, żółtaczkowej lub cholestatycznej. W niepowikłanym ostrym zapaleniu powrót do pełnego zdrowia zwykle następuje w okresie krótszym niż 6 miesięcy.

W niewielkim procencie przypadków zdarza się, że WZW typu B przebiega w postaci nadostrej lub piorunującej, przebiegającej z ostrą niewydolnością wątroby prowadzącą do zgonu chorego.

Zdarza się także, że postać ostra przechodzi w postać przewlekłą, która może prowadzić do marskości wątroby. Dochodzi do tego szczególnie często (w około 90%) w przypadku zakażenia noworodków i niemowląt, które następuje najczęściej w trakcie porodu od zakażonej matki, zwłaszcza, jeśli znajduje się ona w fazie wysokiej zakaźności.

Ponadto, u ciężarnych z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby typu B obserwuje się wzrost odsetka porodów przedwczesnych.

Ze względu na tak poważne konsekwencje zakażeń WZW B dla noworodków prowadzenie badań przesiewowych w postaci oznaczania HBsAg u ciężarnych ma duże znaczenie, ze względu na możliwość zastosowania odpowiedniej immunoprofilaktyki u noworodka i ochronienie go przed zakażeniem.

3. Diagnostyka i profilaktyka zakażeń WZW typu B

Diagnostyka zakażeń WZW typu B opiera się przede wszystkim na badaniach serologicznych i polega na oznaczaniu w surowicy krwi antygenów wirusowych HBsAg, HBeAg oraz przeciwciał anty-HBc, anty-HBs i anty-HBe w klasach IgM i IgG oraz wykrywaniu we krwi materiału genetycznego wirusa DNA HBV.

Jako pierwszy w przebiegu zakażenia pojawia się antygen HBsAg, zaraz później można wykryć obecność HBeAg oraz DNA HBV. Obecność tych dwóch ostatnich markerów świadczy o dużej zakaźności. Zarówno antygen HBs, jak i HBe po pewnym czasie zanikają, a ich utrzymywanie się powyżej 6 miesięcy świadczy o przejściu zakażenia w proces przewlekły.

Natomiast spośród przeciwciał jako pierwsze w przebiegu zakażenia pojawiają się przeciwciała anty-HBc w klasie IgM, które po pewnym czasie zanikają, natomiast na ich miejsce pojawiają się przeciwciała anty-HBc w klasie IgG i one utrzymują się w surowicy krwi przez lata.

Po zniknięciu antygenu HBe pojawiają się przeciwciała anty-HBe, które również zanikają po pewnym czasie. Przeciwciała anty-HBs pojawiają się dopiero po 4-6 miesiącach od zakażenia, ale podobnie jak anty-HBc IgG utrzymują się w surowicy krwi przez lata.

Różne kombinacje tych markerów świadczą o różnych stadiach choroby. Ważne jest to, że jeśli we krwi wykrywamy antygen HBs to mamy do czynienia z ostrym WZW B, przewlekłym WZW B lub przewlekłym nosicielstwem.

Wykrycie go u kobiety ciężarnej jest wskazaniem do zastosowania u noworodka po porodzie, oprócz standardowej pierwszej dawki szczepionki przeciw WZW, B także swoistej immunoglobuliny (HBIG) zawierającej wysokie stężenia przeciwciał anty-HBs i anty-HBc, co będzie stanowiło dodatkową ochronę noworodka przed zakażeniem i zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby.

Warto także wspomnieć o znaczeniu wykrywania przeciwciał anty-HBs w surowicy krwi. Ich obecność świadczy o przebytym WZW B albo o przebytym szczepieniu przeciw WZW B. Odpowiednio wysokie ich miana oznaczają, że dana osoba jest odporna na zachorowanie.

4. Jak wygląda badanie na HBs antygen?

Jeśli jest konieczne, aby skontrolować hbs antygen należy do badania odpowiednio się przygotować, przede wszystkim trzeba być na czczo. Samo badanie wykonuje się z krwi pobranej od pacjenta.

Najczęściej krew jest pobierana z żył położonych w dole łokciowym. Jeśli o pobieranie krwi u dzieci to wykonuje się małe nacięcie, z którego do strzykawki klasycznej lub próżniowej wyciska się potrzebną do analizy ilość krwi.

Wyniki morfologii krwi
Wyniki morfologii krwi

Wyniki morfologii krwi dostarczają wielu cennych informacji na temat stanu zdrowia człowieka. Morfologia...

przeczytaj artykuł

Hbs antygen nie pojawi się u osób zdrowych, a jeśli morfologia krwi wykaże obecność antygenu to znaczy, że pacjent przechodzi stan zapalny wątroby lub jest na etapie powrotu do zdrowia. Oczywiście każdy wynik powinien być sprawdzony przez lekarza prowadzącego, nigdy nie należy analizować wyników badań samodzielnie.

Jeśli hbs antygen zostanie wykryty w surowicy to jest to sygnał o chorobie narządu, ale to lekarz analizując normy może stwierdzić, z jakim schorzeniem mamy do czynienia. Podwyższone wyniki antygenu mogą sugerować przewlekłe zapalenie wątroby, przewlekłe wciąż aktywne zapalenie, a także marskość wątroby, która wynika z wirusowego zapalenia wątroby typu B.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze
Szukaj innego lekarza
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.