Jak zadbać o odporność w ciąży?

Dobranie odpowiedniej diety może okazać się jednym z najtrudniejszych wyzwań. Hormony wydzielane w tym czasie sprawiają, że dotychczasowe zwyczaje żywieniowe ulegają diametralnej zmianie. Tzw. zachcianki często wywołane są potrzebami organizmu, który w ten sposób domaga się uzupełnienia zapasów określonych składników pokarmowych. Należy jednak pamiętać, by nie usprawiedliwiać w ten sposób obżarstwa, czyniąc z ciąży bezkarną wymówkę (dla objadania się słodyczami w środku nocy). Suma kalorii spożywanych w ciągu dnia powinna wynosić około 2800 (zalecenie Komitetu Żywienia Człowieka PAN). W drugim i trzecim trymestrze zapotrzebowanie wzrasta o około 300 kcal w stosunku do tego sprzed ciąży. Wśród produktów należy wybierać te pochodzenia naturalnego, bogate w witaminy i składniki mineralne. Węglowodany powinny stanowić 50-60 proc. całej energii (czyli 350-420 g na dobę), a tłuszcze około 30 proc. (93 g na dobę) i być dostarczane w formie niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (oleje roślinne i ryby morskie). W okresie tym wzrasta zapotrzebowanie na białko (95 g na dobę ‒ w tym 35-50 g białka pochodzenia zwierzęcego). Konkretne produkty, które powinny znaleźć się w diecie, to: mleko, przetwory mleczne, jaja, biały ser, ryby oraz chude mięso. Ważne witaminy i mikroelementy w jadłospisie przyszłej mamy, które bezpośrednio lub pośrednio wspierają pracę układu immunologicznego, to: witamina D, witamina C, żelazo, cynk, magnez i kwas foliowy.

W przypadku kobiet, które przed zapłodnieniem były aktywne fizycznie, powinno kontynuować się ten skądinąd dobry zwyczaj. Należy dostosować go jednak do aktualnych warunków fizjologicznych i anatomicznych, którym podlega ciało w stanie błogosławionym. Z kolei kobiety, które wcześniej przejawiały bierność w tym aspekcie życia, nie powinny nagle poddawać się ciężkim treningom z obawy przed wzrostem masy ciała. Wszelkie tego typu zmiany wprowadza się stopniowo, by pozytywnie oddziaływać na organizm. Tymczasem udowodniono związek pomiędzy intensywnym wysiłkiem fizycznym a uruchomieniem mechanizmów immunologicznych (zwiększona produkcja i aktywność limfocytów) oraz tworzeniem się „pamięci immunologicznej”. Sport przyczynia się do zwiększenia stężenia properdyny (zwalczanie bakterii pierwotniaków) i immunoglobuliny klasy IgM, IgG (odpowiedź wtórna). Podniesie to poczucie bezpieczeństwa oraz rzeczywisty stan odporności kobiety.

Niezbędne jest również przestrzeganie zasad właściwej higieny. Tym bardziej, że zażywanie lekarstw w ciąży jest niewskazane i możliwe tylko po konsultacji z lekarzem. Lepiej więc zapobiegać, stosując najprostsze, aczkolwiek wysoce skuteczne środki. Kąpiel w wannie może być niewygodna. Poza tym jest to również okazja do przeniesienia szkodliwych bakterii z innych partii skóry w okolice pochwy. W okresie ciąży jej odczyn pH zmienia się na bardziej zasadowy. Warto sięgnąć po probiotyki z odpowiednimi szczepami bakterii, które pozwolą zachować korzystną dla odporności florę.

U ciężarnych zaobserwowano także zwiększone ryzyko wystąpienia próchnicy lub nasilenia się jej objawów. Z tego względu należy pilnować, by regularnie szczotkować zęby oraz stosować właściwe preparaty (m.in. płyn do płukania jamy ustnej). Są to dobre zwyczaje, których znajomość i stosowanie pozwolą cieszyć się kobiecie dobrym zdrowiem i uniknąć dodatkowych komplikacji.