Objawy mięśniaków macicy

Przyczyny powstawania mięśniaków macicy nie są do końca poznane. Za ich tworzenie się prawdopodobnie odpowiadają zaburzenia produkcji i przemian niektórych substancji wydzielanych w układzie nerwowym.  Wpływ ma również wysoki poziom estrogenów we krwi. W początkowej fazie wzrostu mięśniaki z reguły nie powodują dolegliwości. Występowanie objawów uzależnione jest od lokalizacji, liczby i wielkości guzków. Do najczęstszych objawów mięśniaków macicy należą:

• obfite, bolesne i długie krwawienia miesiączkowe z obecnością we krwi skrzepów,
• plamienia z dróg rodnych,
• krwawienia międzymiesiączkowe,
• nieregularne miesiączki,
• bóle w dole brzucha,
• uczucie ciała obcego lub parcia w okolicy brzucha.

Krwotoczne miesiączki wynikają z trudności w obkurczaniu się ścian macicy i z wydłużonego gojenia się miejsc po złuszczonym endometrium. Mogą powodować niedokrwistość (odczuwane dolegliwości: bóle głowy, przyspieszenie tętna, osłabienie, duszność). Duże guzy macicy mogą uciskać na sąsiednie narządy. Jeśli mięśniaki macicy uciskają na pęcherz i cewkę moczową, mogą powodować zapalenie pęcherza moczowego, zaleganie moczu i napadowe nietrzymanie moczu. Ucisk na moczowody może prowadzić do wodonercza i zaburzeń funkcji nerek. Gdy uciskają na odbytnicę, mogą wywoływać zaparcia, a nawet niedrożność jelit. Jeśli mięśniakowi towarzyszy krwawienie z dróg rodnych, skurcze brzucha podobne do porodowych oraz uwidacznia się on w pochwie, mówi się o tzw. rodzącym się mięśniaku.

Mięśniaki macicy często współistnieją z endometriozą lub nowotworami śluzówki macicy. Guzy macicy rozwijające się po menopauzie lub stale się powiększające rzadko są mięśniakami. Nieleczone zmiany ulegają zwyrodnieniu – martwicy, rozmiękczeniu, zakażeniu, zwłóknieniu. Taki stan wywołuje duże dolegliwości bólowe, objawy tzw. ostrego brzucha i inne ogólnoustrojowe dolegliwości. Mięśniaki są jednak zmianami łagodnymi. Leczy się je zazwyczaj dopiero wtedy, gdy zaczynają dawać bolesne objawy. W większości przypadków jest to leczenie operacyjne.

Guzy bezobjawowe należy obserwować i stawiać się na wizyty kontrolne u ginekologa co trzy miesiące. Operacyjne usuwanie mięśniaków macicy nie zawsze jest konieczne. Czasami wystarcza hormonoterapia. W wielu przypadkach jest ona jednak mało skuteczna i daje dużo skutków ubocznych. Operacyjne leczenie mięśniaków macicy, nawet gdy nie występują dolegliwości, jest konieczne, jeśli:

• guz szybko się rozrasta,
• mięśniak jest bardzo dużych rozmiarów,
• nie można wykluczyć guza jajnika,
• mięśniak ma długą szypułę i jest ruchomy w jamie brzusznej,
• występują nawykowe poronienia i/lub porody przedwczesne,
• mięśniaki powodują niepłodność,
• mięśniaków jest wiele – tzw. macica mięśniakowata.

Operacja mięśniaków jest leczeniem z wyboru. Można ją wykonać drogą przezpochwową lub przezbrzuszną. Niestety usunięcie mięśniaka nie daje pewności całkowitego wyleczenia tym bardziej, że ma on tendencję do nawracania. Zmiany w macicy daje się wykryć poprzez badanie ginekologiczne, badanie USG i laparoskopię.

• Budowa macicy
• Nieprawidłowości w budowie dróg rodnych
• Zaburzenia miesiączkowania

Źródła

1. Pisarski T., Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2726-8.