Zgaga u ciężarnych

Ponad połowa kobiet w ciąży odczuwa dolegliwości spowodowane przez zgagę, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze. Zgaga pojawia się wtedy, gdy kwas żołądkowy dostaje się do przełyku i podrażnia go.

Zgaga może objawiać się jako:

• pieczenie w klatce piersiowej, które trwa kilka minut po jedzeniu;
• ból w klatce piersiowej, pojawiający się w pozycji leżącej lub przy pochylaniu
;
• palenie w gardle;
• trudności w połykaniu
;
• może powodować kaszel, ból gardła, chrypkę.

Zgaga w ciąży może występować z powodu zmieniającego się poziomu hormonów, które mogą mieć wpływ na mięśnie przewodu pokarmowego i to, jak różne pokarmy są tolerowane. Hormony ciążowe, a szczególnie progesteron, mogą spowodować, że mięśnie zwieracza przełyku (mięśnie, które oddzielają przełyk od żołądka) rozluźniają się, umożliwiając przepływ kwasów żołądkowych do przełyku. W trzecim trymestrze ciąży powiększona macica może uciskać żołądek i przepychać kwasy w górę.

Na szczęście istnieją sposoby, które pozwalają na zminimalizowanie zgagi w ciąży.

• Najprostszym sposobem jest podzielenie posiłków na kilka mniejszych, tak by jeść mniej więcej co trzy godziny. Pozwoli to ograniczyć napady głodu i zmniejszy nacisk na żołądek, ułatwiając również procesy trawienne. Nie należy jednak jeść dużych posiłków sześć razy dziennie, ponieważ wtedy organizm otrzyma zbyt dużo kalorii. Należy je zmniejszyć o połowę.
• Należy unikać żywności i napojów, które powodują nasilenie dolegliwości w ciąży. Zwykle należą do tej grupy napoje gazowane, alkohol (którego i tak trzeba unikać w ciąży), kofeina, czekolada, kwaśne pokarmy, owoce cytrusowe, sól, pomidory, musztarda, ocet, wędliny, a także ostre, pikantne, smażone i tłuste potrawy.
• Warto za to jeść jogurty i pić chłodne mleko, gdy pojawią się dolegliwości.
• Można też spróbować pić mleko wymieszane z miodem, co powinno złagodzić zgagę w ciąży.
• Nie należy pić dużych ilości napojów podczas posiłków – w ten sposób można doprowadzić do powiększenia żołądka (kobieta w ciąży powinna przyjmować 6-8 szklanek wody dziennie, ale powinna ją popijać pomiędzy posiłkami).
• Żucie gumy po jedzeniu. Pomaga to stymulować ślinianki do wydzielania większej ilości śliny, która neutralizuje kwasy żołądkowe.
• Najlepiej jeść ostatni posiłek przynajmniej godzinę przed położeniem się do łóżka. Położenie się zaraz po posiłku nasila zgagę i może powodować inne problemy pokarmowe. Niektóre kobiety zauważają, że czują się najlepiej, gdy pomiędzy posiłkiem a położeniem się odczekają przynajmniej dwie godziny.
• Można spróbować spać na kilku poduszkach. W ten sposób górna część ciała będzie uniesiona, co pozwoli zatrzymać kwasy żołądkowe na ich właściwym miejscu.
• Zgagę może nasilać także zbyt duża ilość kilogramów, które kobieta nabiera podczas ciąży. Dlatego warto pilnować, aby nie przytyć zbyt dużo.
• Warto nosić luźne ubrania, które nie będą opinały talii.
• Sięgając po coś, należy przyklęknąć zamiast zginać się w pasie.
• Nie wolno palić – palenie papierosów w ciąży jest zabronione, ale warto dodać, że nasila ono kwasowość żołądka.
• Warto też spróbować leków na zgagę dostępnych bez recepty. Większość z tych leków może być stosowana w ciąży, ale najpierw należy jednak skonsultować to z lekarzem prowadzącym ciążę.

Jeśli żaden z tych sposobów na zgagę nie pomoże, należy udać się do lekarza. Być może przepisze on jakiś mocniejszy środek. Niektóre kobiety, które miały problem ze zgagą przed ciążą, mogą odczuwać duże nasilenie objawów podczas jej trwania i mogą wymagać silniejszych preparatów.

Należy jednak pamiętać, że tak jak większość "efektów ubocznych" ciąży, tak i ten minie. Kobieta zwykle odczuwa poprawę już w niedługim czasie po porodzie.

Jeśli ból jest ostry i w górnej części brzucha, a nie przemieszcza się z mostka do gardła, może on być oznaką stanu przedrzucawkowego. Należy wtedy skonsultować się z lekarzem.

 Może to być również problem pokarmowy niezwiązany z ciążą, tak jak wrzód trawienny. Jeśli kobiecie trudno jest jeść, traci wagę lub martwią ją inne objawy, takie jak uporczywe wymioty, powinna skontaktować się z lekarzem.

Źródła

1. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
2. Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
3. Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
4. Lindemann O., Ortemberg A., Ciąża i poród naturalny, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-11-10962-9