Cukrzyca młodzieńcza – przyczyny, objawy, leczenie

Mianem cukrzycy młodzieńczej niegdyś nazywano cukrzycę typu 1 (cukrzycę insulinozależną). Dlaczego „młodzieńcza”? Ten rodzaj cukrzycy najczęściej występuje u młodych ludzi – pierwsze objawy można zaobserwować u nastolatków w przedziale wiekowym 12-15 lat (z kolei objawy cukrzycy typu 2 są zauważalne u osób dorosłych).

W 90 proc. przypadków cukrzyca ujawnia się przed ukończeniem 30. roku życia. Jest to choroba autoimmunologiczna, która powoduje, że produkcja insuliny (hormonu, który odpowiada za metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów) zostaje zatrzymana. Jej brak powoduje wysokie stężenie glukozy we krwi.

W przebiegu cukrzycy młodzieńczej występują 3 fazy: pierwsza to autoimmunizacja (czyli wytworzenie przeciwciał przeciwko komórkom trzustki), druga to autoagresja (niszczenie komórek tego organu) i trzecia – wystąpienie objawów cukrzycy młodzieńczej (są one wynikiem procesu zatrzymania wydzielania insuliny i zniszczenia komórek trzustki, która jest odpowiedzialne za jej produkcję, co prowadzi do niewydolności tego organu).

Przyczyna cukrzycy typu 1 nie jest rozpoznana. Wedle przypuszczeń specjalistów powodem powstawania przeciwciał skierowanych przeciwko komórkom beta wysp trzustkowych są:

• reakcje alergiczne na niektóre pokarmy spożywcze (na przykład białko mleka krowiego),
• infekcje wirusowe (spowodowane przez aktywność wirusa zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia: płuc, wątroby i opon mózgowych, a także wirusa grypy i wietrznej ospy; podobno wirusy zmieniają komórki wysp trzustkowych, nadając im cechy antygenów).

Objawy cukrzycy typu 1 są następstwem braku insuliny w tkankach prowadzącego do wzrostu stężenia glukozy we krwi, czyli hiperglikemii (to następstwo wydzielania zmagazynowanej w wątrobie glukozy do krwi i przemiany aminokwasów w glukozę). W konsekwencji w moczu pojawia się glukoza i ciała ketonowe, co prowadzi do kwasicy ketonowej. Brak leczenia tego schorzenia może spowodować śpiączkę, a nawet zgon.

• Cukrzyca a oczy
• Menopauza a cukrzyca
• Cukrzyca wtórna
• Wino a cukrzyca

Podstawowe symptomy cukrzycy typu 1 to wzmożone pragnienie (polidypsja), nadmierne łaknienie (polifagia) i częste oddawanie dużych ilości moczu, tzw. częstomocz (poliuria). W grupie objawów typowych dla cukrzycy młodzieńczej wskazuje się ogólne osłabienie organizmu i senność. Chory bardzo szybko odczuwa zmęczenie. Skarży się na nudności i zaburzenia widzenia. Zauważalna jest u niego utrata wagi. We wydychanym przez chorego powietrzu można wyczuć zapach acetonu.

Diagnostyka cukrzycy młodzieńczej obejmuje zidentyfikowanie jej objawów, poddanie się badaniom biochemicznym krwi (na poziom glukozy we krwi, stężenie elektrolitów i obecność ciał ketonowych, przeciwciała skierowane przeciwko wyspom trzustki) i badaniu moczu (na poziom glukozy). Dodatkowo można wykonać doustny test obciążenia glukozą.

Leczenie cukrzycy typu 1 obejmuje:

• podawanie insuliny (iniekcje hormonu) w postaci zastrzyków, penów lub pompy insulinowej do końca życia pacjenta, co zapewnia prawidłowy metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek,
• stosowanie diety dla cukrzyków,
• praktykowanie aktywności fizycznej.