Gazy w ciąży - przyczyny i zapobieganie

Progesteron jest hormonem ciążowym utrzymującym ciążę i wywołującym wiele zmian w ciele kobiety. Jedną z jego właściwości jest spowalnianie procesu przesuwania się pożywienia w jelitach.

Wydłużony proces trawienia sprawia, że w jelitach zaczynają się gromadzić nadmiernie gazy (tzw. bąki w ciąży) – co powoduje ból brzucha i wzdęcia na początku ciąży, pojawia się powiększony w brzuch w pierwszych tygodniach ciąży. Ciężarne często narzekają na niestrawność, częste odbijanie po posiłku, uczucie pełnego brzucha w ciąży, a wraz z jej postępem na zgagę.

Taka przyczyna wzdęć jest aktualna przez cały okres ciąży. Natomiast kiedy brzuszek zaczyna się robić duży, czyli w trzecim trymestrze ciąży, pojawia się dodatkowy czynnik wywołujący gazy i okropne wzdęcia w ciąży. Jest to uciskanie macicy na narządy wewnętrzne, w tym na jelita, co zaburza ich pracę, przez co gazy przed porodem mogą stać się bardziej uciążliwe.

Inną przyczyną gazów w ciąży jest nietolerancja pokarmowa, np. laktozy lub glutenu. Ciężarna zmagająca się z nietolerancją powinna unikać spożywania produktów mlecznych (lub wybierać te, które nie zawierają laktozy).

Jeśli nie tolerujemy fruktozy, powinniśmy unikać spożywania owoców. Jeśli mamy nietolerancję glutenu, aby uniknąć gazów i wzdęć, nie powinniśmy jeść produktów z pszenicy, białego pieczywa i innych pokarmów zawierających gluten. Obecnie w większości sklepów znajdziemy produkty niezawierające tego składnika.

Jakie są sposoby na wzdęcia w ciąży? Aby zmniejszyć ryzyko, że gazy i wzdęcia w ciąży się pojawią, należy pamiętać, że istnieją czynniki, które powodują bezpośrednio tego typu problemy jelitowe i które jak najbardziej można kontrolować.

Podczas żucia gumy połyka się powietrze, co zwiększa ryzyko pojawienia się wzdęć. Jedzenie w pośpiechu działa bardzo podobnie. Warto więc poświęcić więcej czasu na posiłki i zwrócić uwagę na dokładne i niezbyt szybkie przeżuwanie pokarmów.

Można także zmodyfikować dietę tak, aby była możliwie najmniej uciążliwa dla jelit. Aby to zrobić, należy ograniczyć potrawy ciężkostrawne, czyli na przykład:

• potrawy smażone na oleju,
• potrawy zawierające dużo tłuszczu,
• potrawy mocno przyprawione.

Inną grupą pokarmów utrudniających trawienie są pokarmy typowo wzdymające, czyli np. fasola, groch, kapusta, sałata, cebula, kalafior, szparagi, brukselka czy rzodkiew. Owocami bardziej obciążającymi jelita w ciąży niż pozostałe są gruszki, jabłka i brzoskwinie.

Nie można oczywiście całkowicie rezygnować z warzyw i owoców, które są cennymi źródłami witamin i minerałów. Można jednak wybierać te mniej „gazopędne”, a te obciążające układ pokarmowy jeść w rozsądnych ilościach.

Niezalecane w czasie ciąży są także słodzone napoje – niezależnie od tego, czy są słodzone za pomocą sztucznych słodzików, czy cukru. Do picia najlepiej wybierać wodę, która na pewno nie pogorszy uciążliwych wzdęć.

Dieta w ciąży powinna obfitować w błonnik, ale należy uważać z drastycznymi zmianami w jadłospisie. Nagłe zwiększenie ilości błonnika w diecie także wywoła problemy żołądkowe.

Zmiany należy wprowadzać stopniowo, aby uniknąć obciążenia układu pokarmowego i związanych z nim dolegliwości. Zmiany te obejmują:

• zamianę białego pieczywa na pełnoziarniste;
• zamianę białego ryżu na brązowy;
• zamianę białego makaronu na pełnoziarnisty;
• jedzenie różnego rodzaju kasz.

Jaki jest jeszcze domowy sposób na wzdęcia w ciąży? Aby zmniejszyć obciążenie układu pokarmowego w ciąży, należy zmniejszyć wielkość posiłków, za to spożywać je częściej. Optymalnie byłoby jeść 4-6 niewielkich posiłków dziennie i poświęcać na nie więcej czasu niż zwykle, aby nie jeść w pośpiechu.

Wzdęty brzuch w ciąży i gazy to przypadłość zwykle niewymagająca leczenia farmakologicznego. Zwykle zalecana jest odpowiednia dieta, opisana wyżej.

Jadłospis ciężarnych zmagających się ze wzdęciami powinien być wzbogacony o ziołowe herbatki, najlepiej z domieszką imbiru, melisy, majeranku, macierzanki lub rumianku.

Na wzdęcia we wczesnej ciąży oraz w czasie jej trwania można stosować także koper włoski, przygotowując herbatkę ekologiczną, która pomaga na trawienie i jest bezpieczna dla ciężarnych. Jeśli jednak wzdęcia mimo odpowiedniej diety nie znikają, a ponadto pojawia się ostra biegunka, ból, wymioty lub krew, powinniśmy niezwłocznie skonsultować

Najlepszym sposobem na gazy i wzdęcia w ciąży jest profilaktyka. Zdecydowanie lepiej jest zapobiegać niż leczyć, stąd też warto już na samym początku zadbać o właściwie zbilansowaną dietę, opierającą się na produktach niewzmagających produkcji gazów w jelitach.

Warto zadbać też o regularne posiłki oraz wprowadzenie do diety naturalnych probiotyków, takich jak jogurty czy maślanki.

Oprócz wcześniej wymienionych produktów gazotwórczych warto wyeliminować z diety artykuły z dużą ilością fruktozy, która również wykazuje takie właściwości. Ważne są również zalecenia niezwiązane z dietą w czasie ciąży.

Aby zmniejszyć produkcję gazów i uniknąć wzdęć warto zrezygnować z ciasnej bielizny, odzieży czy pasków uciskających. Warto też uprawiać regularną, umiarkowaną fizyczną aktywność oraz ćwiczyć techniki oddechowe i relaksacyjne.