Krwawienia w ciąży

Krwawienie przeważnie występuje w pierwszych miesiącach ciąży i może być wywołane różnymi czynnikami. Za niewielkie krwawienie podczas ciąży odpowiedzialny jest proces zagnieżdżania się jaja płodowego w ścianie macicy, które ma miejsce w drugiej połowie cyklu po zapłodnieniu. Czasami wywołuje to znaczne krwawienie, charakterystyczne dla miesiączki i dlatego często jest z nią mylone.

Krwawienie implantacyjne nie jest w żaden sposób związane z dalszym przebiegiem ciąży. Przyczyną krwawień na początku ciąży mogą też być choroby macicy, np. polipy czy nadżerka. W takim przypadku krwawienie jest nieznaczne i nie ma większego wpływu na rozwój ciąży.

Czasem krwawienie pojawia się w dniach, w których wypadałaby miesiączka, gdyby kobieta nie była w ciąży. Taki typ krwawienia nie jest jednak niebezpieczny.

Za krwawienia podczas ciąży odpowiadają najczęściej niedobory progesteronu. Jeżeli możliwość taka zostaje stwierdzona przez ginekologa, przeprowadza się badanie stężenia progesteronu we krwi. Gdy jego wynik potwierdza podejrzenia, kobieta otrzymuje leki podtrzymujące ciążę. Powinna je przyjmować do 16. tygodnia ciąży. Są one w pełni bezpieczne dla płodu – jak dotąd nie stwierdzono ich szkodliwego działania na rozwój dziecka.

Krwawienie w ciąży może wskazywać na ciążę pozamaciczną. Mamy z nią do czynienia w przypadku, gdy jajo płodowe zagnieździ się w miejscu innym niż błona śluzowa macicy, m.in. w jajowodach. Wraz z krwawieniem pojawiają się intensywne dolegliwości bólowe w okolicy podbrzusza, najczęściej po jednej jego stronie. Dodatkowo zdarzają się zasłabnięcia i omdlenia. Jeżeli u kobiety pojawią się powyższe objawy, powinna jak najszybciej zgłosić się do lekarza, gdyż stan taki może stanowić zagrożenie dla jej życia.

Za krwawienie w czasie ciąży może również odpowiadać zaśniad groniasty. Jest to przerost tkanek, z których na początku ciąży kształtuje się łożysko. Stan taki hamuje rozwój zarodka. Zjawisko najskuteczniej wykrywa się za pomocą badania USG. W razie stwierdzenia schorzenia przeprowadza się zabieg wyłyżeczkowania jamy macicy.

Krwawienie w ciąży może też być objawem poronienia. Poronieniem nazywamy ciążę zakończoną wcześniej niż w 22. tygodniu. Jest to zazwyczaj krwawienie obfite – zbliżone do miesiączki lub bardziej intensywne, trwa co najmniej 3 dni i towarzyszą mu skurcze, ucisk podbrzusza oraz złe samopoczucie. W takiej sytuacji należy zgłosić się do szpitala, gdzie specjalista zdiagnozuje dolegliwości i w razie potrzeby podtrzyma ciążę.

Najczęściej zalecane jest stosowanie leków hormonalnych i rozkurczowych, a także leżenie. W przypadku gdy krwawienie występuje nadal i poronienie jest nieuniknione, przeprowadza się wyłyżeczkowanie jamy macicy.

W środkowym i końcowym etapie ciąży z krwawieniem (np. z krwawieniem przed porodem) mamy do czynienia rzadziej. Nawet jeżeli występuje, jest mniej obfite i niegroźne dla matki oraz dziecka. Najczęściej jego przyczynę stanowi nadżerka szyjki macicy. Jeśli jednak pojawi się silniejsze krwawienie, może być spowodowane problemami z łożyskiem.

• Łożysko przodujące. Bezbolesne krwawienie w drugiej połowie ciąży może oznaczać, że łożysko umiejscowiło się w dolnej części macicy. Pod koniec ciąży jej ściany robią się cieńsze, a szyjka skraca się i ulega rozpulchnieniu. Łożysko, którego tkanki nie są rozciągliwe, częściowo odrywa się od ściany macicy i stąd krwawienie. Takie krwawienia pojawiają się zwykle nagle, bez żadnej widocznej przyczyny, czasami po stosunku. Zwykle ustępują samoistnie, ale konieczne jest leżenie i obserwacja w szpitalu.
• Przedwczesne odklejenie łożyska. Może się zdarzyć na skutek urazu brzucha, nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego lub zaburzeń krzepnięcia krwi u matki. Objawia się nieprzerwanym bólem brzucha i krwawieniem. Bywa, że łożysko odkleja się tylko na niewielkiej powierzchni. Wtedy pomiędzy nim a ścianą macicy tworzy się krwiak. Krew nie wypływa z dróg rodnych, jedynym objawem jest ból. Taki stan wymaga obserwacji w szpitalu, ale jest szansa na dalszy prawidłowy rozwój ciąży, gdyż krwiak po jakimś czasie sam się wchłania. Obfite krwawienie świadczy jednak o rozległym odklejeniu się łożyska, co zagraża życiu matki i dziecka. Konieczne jest wtedy cesarskie cięcie.

Na kilka dni przed porodem często odchodzi tzw. czop śluzowy zamykający szyjkę macicy. Śluz bywa podbarwiony krwią, gdyż szyjka jest wtedy bardzo rozpulchniona i przekrwiona. Stąd również częste plamienia po badaniu ginekologicznym, które są zupełnie niegroźne.

Jeśli zauważysz niewielkie plamienie:

• połóż się, odpocznij, czekaj i obserwuj, co się dzieje,
• nie łykaj żadnych lekarstw,
• nie musisz jechać do lekarza, gdy plamienie ustąpi, ale zgłoś to w czasie najbliższej wizyty.

Jeśli zauważysz krwawienie przypominające skąpą miesiączkę:

• połóż się,
• skontaktuj się z lekarzem prowadzącym ciążę.

Prawdopodobnie ginekolog zechce cię zbadać. Pojedź do niego samochodem lub taksówką, staraj się mało chodzić. Jeżeli pojawi się krwawienie przypominające obfitą miesiączkę, jedź szybko do szpitala.

Źródła

1. Pisarski T., (red.), Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-3269-5.