Trwa ładowanie...

Choroba Gravesa Basedowa a ciąża. Objawy, powikłania

 Ewa Rosiecka
17.02.2023 01:38
Choroba Gravesa Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy w ciąży
Choroba Gravesa Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy w ciąży (Adobe Stock)

Choroba Gravesa i Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy u kobiet w ciąży. To choroba o autoimmunologicznym podłożu, w której przebiegu własne przeciwciała pobudzają tarczycę do produkcji hormonów. Jak choroba Gravesa - Basedowa wpływa na ciążę? Jak bardzo jest niebezpieczna dla matki lub dziecka? Sprawdź!

spis treści

1. Jak tarczyca wpływa na ciążę?

Choroby tarczycy to obecnie drugie najczęściej występujące zaburzenie endokrynologiczne po cukrzycy. W czasie ciąży zachodzi szereg zmian związanych z funkcjonowaniem tego gruczołu, produkowanych przez tarczycę hormonów i wiążących ich białek.

Produkcja hormonów tarczycy: tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) wzrasta w ciąży dwukrotnie, sama tarczyca zaś powiększa się o około 10 proc., co jest związane z 50 proc. wzrostem dziennego zapotrzebowania na jod w tym okresie.

Zobacz film: "Czego unikać w ciąży?"

W pierwszym trymestrze ciąży zmniejsza się także wydzielanie przez przysadkę mózgową TSH (tyreotropiny). Hormon ten pobudza tarczycę do wydzielania tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Wiąże się to z oddziaływaniem gonadotropiny kosmówkowej (hCG) z receptorem dla TSH.

W dalszych etapach ciąży, razem ze spadkiem stężenia hCG, tyreotropina stopniowo rośnie, zaś stężenie wolnych hormonów (T3 i T4) w sposób umiarkowany spada.

2. Nadczynność tarczycy w ciąży

Nadczynność tarczycy w ciąży występuje u około 0,1 do 0,4 proc. kobiet w ciąży. Diagnozuje się ją, gdy zostanie stwierdzone obniżone stężenie tyreotropiny. Warto pamiętać jednak, że nieznaczny spadek TSH w pierwszym trymestrze ciąży (i zwiększone T3 i T4) to zjawisko fizjologiczne.

Objawy nadczynności tarczycy w ciąży:

  • nietolerancja ciepła;
  • palpitacje serca;
  • nadmierna potliwość;
  • bezsenność;
  • stany lękowe;
  • osłabienie;
  • niepokój;
  • rozdrażnienie;
  • utrata masy ciała;
  • przyspieszone bicie serca.

Za 85 proc. przypadków nadczynności tarczycy stoi choroba Gravesa - Basedova, występuje z częstotliwością około 1 na 1500 ciąż.

Inne przyczyny to:

  • zapalenia tarczycy;
  • wole wieloguzkowe toksyczne;
  • guzek tarczycy pojedynczy toksyczny.
Nadczynność tarczycy w ciąży
Nadczynność tarczycy w ciąży

Nadczynność tarczycy w ciąży dotyka wielu kobiet. Może być wywołana wysokim poziomem hormonu o nazwie

przeczytaj artykuł

3. Objawy choroby Gravesa - Basedowa w ciąży

Typowymi dla choroby Gravesa - Basedowa objawami są:

  • wole naczyniowe;
  • orbitopatia tarczycowa (zespół objawów ocznych, wywołanych immunologicznym zapaleniem tkanek miękkich oczodołu);
  • obrzęk przedgoleniowy.

4. Diagnostyka choroby Gravesa - Basedowa w ciąży

Chorobę Gravesa - Basedowa stwierdza się oznaczeniem TRAb (przeciwciał przeciwko receptorom TSH). Pomocne są także badania takie jak:

  • USG tarczycy - w przypadku choroby Gravesa - Basedowa stwierdza się mniejszą echogeniczność tarczycy;
  • oznaczenia miana przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, zwłaszcza przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR);
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BACC) tarczycy.

Warto wiedzieć, że w ciąży nie można wykonywać badań scyntograficznych.

5. Skutki choroby dla matki i dziecka

Nadczynność tarczycy w przebiegu choroby Gravesa - Basedowa u kobiet spodziewających się dziecka wpływa niekorzystnie zarówno na zdrowie matki, jak i płodu. W przypadku ciężarnej nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego i stanu przedrzucawkowego.

U noworodków matek ze źle kontrolowaną nadczynnością tarczycy mogą wystąpić:

  • niska masa urodzeniowa;
  • wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania;
  • zaburzenia czynności tarczycy (zarówno nadczynność, jak i niedoczynność).

W związku z możliwymi powikłaniami w leczeniu nadczynności tarczycy u ciężarnych niezbędna jest współpraca między ginekologiem/położnikiem a endokrynologiem. Choroba Gravesa - Basedowa wymaga leczenia, nie wolno bagatelizować tej choroby, szczególnie w ciąży.

6. Profilaktyka choroby Gravesa - Basedowa w ciąży

W celu uniknięcia chorób tarczycy, w tym również choroby Gravesa - Basedowa, powinniśmy zapewnić organizmowi odpowiednią ilość jodu w diecie, a także zaprzestać palenia papierosów.

Osoby, które mają predyspozycje do chorób autoimmunologicznych, powinny również nie stosować niektórych leków.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze